Feeds:
Posts
Comments

Air mo bheulaibh chì mi rathad fada, caol air fhiaradh
Chan eil sgeul air duine ‘s tha an lochan na thàmh
Mo shùilean dùinte cluinnidh mi na traoin

A’ faireachdainn carachadh ri mo thaobh
chì mi caora a’ toirt an droch shùil orm, ‘s i a’ mùn
‘s an uair sin a’ togail oirre gun cus ùidh sa chùis

Cò th’ annam-sa co-dhiù?
Ach aoigh eile, a’ tadhal gun chliù ‘s gun cheangal

Sgeilpeagan sgagach far an robh uaireigin peanta gleansach
a’ cleith nan seallaidhean tro dhoilleireachd na glainne
Geataichean meirgeach ‘s a’ bhaile na sheirgneach
Còinneach a’ faighinn làmh an uachdar air talamh trèigte

A’ buain, a’ giùlan, ag obair gu cruaidh
An dithis chailleach a th’ air fhàgail ag innse nan sgeul
‘S iad a’ caoidh na dh’fhalbh ‘s nach till a-rithist
Chan eil sinne ach a’ tadhal nar n-aoighean ag aithneachadh
Nach tig aiseirigh air bith-bhrìgh a’ bhaile seo a-chaoidh

Nicola NicThòmais

Advertisements

’S iomadh duine a nì
mar nach do rugadh fhathast iad. Rè an ama sin, ge-tà,
dh’fhaighnicheadh do William Burroughs le oileanach
ma bha e gabhail ri beatha an dèidh bàis,
’s fhreagair e:
– An cinnteach leat nach do bhàsaich thu fhathast?

Tionndadh: Steafan MacRisnidh

Nuair a thèid sinn a shnàmh sa mhuir
mar chlann a’ plubraich air an t-sràid ann an tuil,
no gar plumadh fhèin anns an tuba,
is sinn nar suidhe mar chlod no mar ghuga,
̕s beag an t-iongnadh ged a phlumas sinn gu grad
gun èirich fras-uisge anns a’ bhad,
a’ stealladh oirnn, ̕s sinn a’ froiseadh a’ bhùirn
ann an amar-snàmh le sùgradh is mùirn;
a’ tomadh sìos no gar crathadh fhèin,
chan eil rian nach bi boinneagan a’ danns’ is a’ leum;
suas is sìos, an taobh siud ̕s an taobh seo
mar bhoma a’ spreidheadh na spealgan ̕s na cheò.

Ach – nuair a shuidheas mis’ air muin a’ phoit,
A’ lìonadh a’ chearcaill le meall mo dhà phloc,
Chan eil mi ag iarraidh an stealladh ud cho brais,
Nuair a spùtas mi a-mach e, thig striutan air ais!
Agus, nuair a bhios mi deiseil lem ghnothach,
is an dhà thaobh ud cho fliuch
le salchar grànda mar uisge nam muc!
Seallaidh mi rim thaobh – gun phàipear a-rithist.
Saoilidh mi: “ Dè nì mi a-nis?”
̕S mo thòin air a bogadh am buachair is pish!

Steafan MacRisnidh

Togaidh sinn ar gàirdeanan
An t-sràid a’ sreap chun nan speuran
A’ leigeil ar sùilean
Na cabair a’ ruamhar na talmhainn

Às gach cràdh
Nach ainmich sinn
Fàsaidh craobh geanm-chnò
A dh’fhanas gu dìomhair ri ar cùl

Às gach dòchas
A dh’àraicheas sinn
Cinnidh rionnag
A dh’fhalbhas thar fàire

An cluinn thu peilear
Dranndanaich mu ar cinn
An cluinn thu peilear
A’ leum air ar pòg gun fhios

Tionndadh: Nicola NicThòmais

12.15m, an t-Ògmhios 2007. Tha mi a’ coimhead air boillsgeadh de sholais os cionn nan cùirteanan, fear eile ri taobh an dorais a tha pàirt fosgailte. Solas dearg na bhearradair air dhealanaich.

Ann an droch shunnd air sgàth srann àrd de dheoch làidir ri mo thaobh, coltach ri strimmer aig Iain Mhoire. Carson a tha deoch làidir anns an t-saoghal seo idir? Chan eil mi a’ cluinntinn fiù ’s mo smaointinn, tha cadal fad’ air falbh.

Ceann Blàbheinn na shuidhe air mullach ceò na mara. Solais Ealaghol is Srath na h-Aìrde. Tha mi fhathast a’ cluinntinn na shrann ged a tha mi anns an t-seòmar-shuidhe a-nis.

Tha mi a’ smaoineachadh mu dheidhinn mo leanabhan agus an sgaradh-pòsaidh agam fhìn. Mo leanabhan, uill, chan eil mo leanabhan fhèin, oir tha iad 36 is 38 a-nis ach mo dithis oghaichean.

Paris 1968. Tha mise nam ‘nanny’, garde d’enfants mar a chanas iad ann am Fraingis. Triùir bhalach beaga, Olivier, Fabien, Phillippe. Na pàrantan aca ag obair uairean fada is mise a’ coimhead às an dèidh Diluain gu Dihaoine. A’ chiad latha saor agam, nam shuidhe ann an cafaidh, ag òl San Pelegrino. Duine donn, àrd, eireachdail na shuidhe ri mo thaobh. “Deoch eile, Madamoiselle?” “Tapadh leibh” “Ah, blas coigreach. Cò às a tha thu?” is mar sin adhart. Abair fortan a’ coinneachadh ri Frangach cho snog air a’ chiad oidhche a-muigh!

Sia mìosan air falbh, pàiste nam bhroinn. “Pòsaidh sinn, oir tha mi deiseil airson bean cheart a bhith agam” Chan eil mi airson fuireach san Fhraing lem phàiste agus mar sin, tha sinn a’ tighinn gu Sasainn, Plymouth, far a bheil teaghlach agam. Tha sinn a’ pòsadh ach chan eil obair gu leòr an sin airson chef Fraingis gun Bheurla. Tha sinn a’ gluasad gu Lunnainn. Flat beag ann am Brixton agus obair gu leòr ri fhaighinn. Ach ’s e uilebhèist a phòs mi. A’ tighinn dhachaigh anmoch, air an deoch a h-uile h-oidhche, nam bhualadh bho àm gu àm gun adhbhar cho fada ’s a tha fios agam.

Pàiste eile agam. Taigh snog ann an Thornton Heath is mi a tha toilichte tron latha le mo dhithis bhalach agus mo bhana-charaidean. Lòn ri chèile, coiseachd san phàirc, cuairt ri taobh na mara, samhraidhean blàth.

Balaich a’ dol dhan sgoil, suidheachadh a’ fàs nas miosa. Aon oidhche, bualadh nam aodann, cha mhòr nach do bhris e mo ghiall. Sgaradh-pòsaidh, taigh air a reic, gluasad air ais gu taigh mo phàrantan.

Mo bhalaich bhochd, aois 7 is 9. Neo-chiontach. Athair air falbh, dachaigh eile, sgoil ùr.

Agus mo mhac, pòsta airson 13 bliadhna, bean àlainn, choibhneil, èifeachdach, is dithis bhalach aige fhèin. Ach chan eil e ann an gaol leatha tuilleadh. Air falbh bhon taigh, beatha ùr, bràmair ùr. Mo bhalaich bhochd, aois 7 is 9. Dadaidh air falbh. Ciamar is urrainn dha seo a dhèanamh do na h-ainglean òga againn? Carson a tha eachdraidh a’ dol mun cuairt ann an cearcall? Mo chridhe briste, pian uabhasach nam ghualainn. Tha ‘frozen shoulder’ agam. The mi fo chùram nam cheann, nam chridhe is nam bhodhaig.

2 uair sa mhadainn. Sgath-dhealbh Blàbheinn an aghaidh adhar dubh-gorm. Air ais dham leabaidh. Rud beag cadal mu dheireadh thall.

Sùsaidh Arnold

Air oidhche na stoirme
bhris a’ mheur a b’ àirde
far na craoibhe a bu mhotha
nam ghàrradh.
Tha i shuas an sin fhathast. Ged a tha a duilleagean
air dubh chrìonadh am measg an duillich
Cha leig na meuran maireannach
leatha tuiteam.

Tionndadh: Nicola NicThòmais

Dà chlamhan
A’ cur charan anns an adhar bhàn fhuar
Ag èirigh ’s ag èirigh thar mòintich is muir
A’ gairm ann an guthan àrda, tana

Dà chlamhan
Air spiris air mullach taighe
Am beul na h-oidhche
Agus an taigh bàn is fuar
Gun teine sa chagailt

Caitlín Ní Rodaigh